Fikrlarni o‘qiy oladigan miya implanti ishlab chiqildi
Stanford Medicine olimlari nutq qobiliyatidan mahrum bo‘lgan bemorlarda ichki nutqni o‘qiy oladigan miya–kompyuter interfeysini ishlab chiqishdi. Bu usul tezkor muloqotni qayta tiklash yo‘lidagi muhim qadamlardan biri hisoblanadi.
Miyaning motor korteksi — harakatlarni boshqaradigan sohalarni, jumladan, nutqni hosil qiluvchi mushaklarning harakatini ham nazorat qiladi. BCI — bu miyaning yuzasiga jarrohlik yo‘li bilan o‘rnatiladigan, no‘xatdan ham kichik mikroelektrod massivlari bo‘lib, ular neyron faollik signallarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri yozib oladi. Bu signallar kabel orqali kompyuter algoritmiga uzatiladi va ularni nutqqa yoki kursor harakatiga tarjima qiladi.
Olimlar neyron faolligini “fonema”larga — nutqning eng kichik birliklariga bog‘lab o‘rgatish uchun mashina o‘qitish usullaridan foydalanishdi. Kompyuter ma’lum fonemalarga mos ravishda takrorlanadigan neyron faoliyatini aniqlashni o‘rganadi, so‘ng ularni so‘z va jumlalarga birlashtiradi.
Neyroxirurgiya bo‘yicha dotsent Willett va hamkasblari ilgari, falajlangan bemorlar gapirish yoki yozish harakatini qilishga uringanida (mushaklari yoki nerv aloqalari zaif bo‘lgani uchun ularni amalga oshira olmasada), BCI ushbu harakatga oid neyron signallarni aniqlab, ularni so‘zlarga yuqori aniqlikda tarjima qila olishini isbotlashgan edi.
Respublikamizdagi ehtiyojmand oilalarga mansub xotin-qizlar uchun oliy ta’lim muassasalariga qo‘shimcha davlat granti asosida qabul qilinish imkoniyatini beruvchi tavsiyanomalar uchun arizalar qabul qilinishi boshlandi. Joriy yilda ham ushbu maqsadlar uchun jami 4 mingta qo‘shimcha grant o‘rni ajratilgan bo‘lib, bu avvalgi yillarga nisbatan ikki baravar ko‘pdir. Talabgorlar o‘z arizalarini 8-iyuniga qadar Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) […]
Muhokamaga qo‘yilgan yangi nizom loyihasiga ko‘ra, “Vatan tayanchi” harakati a’zolari hamda “Vatanparvarlar” va “Shijoat va g‘ayrat” musobaqalari g‘oliblariga harbiy oliygohlarga kirishda imtiyoz berilishi rejalashtirilmoqda. Ya’ni, “Vatan tayanchi” harakatining faoliyatida faol ishtirok etgan taʼlim tashkilotlarini a’lo baholar bilan tamomlagan “Vatan tayanchi” otryadlarining bir nafar aʻzosiga hamda “Vatan tayanchi” harakatining “Vatanparvarlar” harbiy-sport musobaqasi va mahalla yoshlari oʻrtasida oʻtkaziladigan “Shijoat va […]
Ukrainada yoshlar uchun chet elga chiqish qoidalari yanada qat’iylashtirilishi mumkin. Bu haqda Ukraina Oliy Radasi deputati Ruslan Gorbenko ma’lum qildi. Parlamentda muhokama qilinayotgan tashabbusga ko‘ra, 18 yoshdan 22 yoshgacha bo‘lgan yigitlar xorijga chiqishdan avval bazaviy harbiy tayyorgarlik kurslarini tamomlagan bo‘lishlari shart. Mahalliy OAV ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu kurslar davomida yoshlarni Ukraina Qurolli kuchlarida xizmat qilishga qiziqtirish […]
