Xotin-qizlarga oliy ta’limga kirishda qanday imtiyozlar beriladi?

O‘tgan o‘quv yilida bakalavriat bosqichida tahsil olayotgan 1 million 312 ming talabaning 662 ming nafari xotin-qizlar edi. Magistraturada esa 24 ming talabaning 60 foizini ayollar tashkil etadi.

Xotin-qizlarning oliy ma’lumotli bo‘lishida quyidagi imtiyozlar mavjud:

1. Ijtimoiy himoyaga muhtoj ayollar uchun kvotalar:
   Kam ta’minlangan oilalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, yetimlar, ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lganlar, ko‘p farzandli oilalardan chiqqan qizlar uchun alohida kvotalar ajratiladi.
   Shuningdek, ehtiyojmand xotin-qizlar uchun tavsiyanoma beriladi. Tavsiyanoma olish abituriyentning 100 foiz o‘qishga kirishini kafolatlamaydi, lekin tavsiyanoma berish orqali ularning imkoniyatlarini oshirishga yordam beradi. Talabgorlarning arizalari har yili 10-iyunga qadar ko‘rib chiqiladi va tavsiyanomalar elektron shaklda 15-iyunga qadar o‘z egalariga yetkaziladi.
2. Ayollar uchun 4%lik alohida kvota:
   2022-yildan boshlab ayrim oliy ta’lim yo‘nalishlarida faqat ayollarga mo‘ljallangan 4 foizlik maxsus kvotalar joriy etilgan. Bu holat, ayniqsa, an’anaviy ravishda erkaklar ko‘p topshiradigan muhandislik, IT va texnika yo‘nalishlarida ayollar ishtirokini ko‘paytirish uchun joriy etilgan.
3. “Ayollar daftari”ga kiritilganlar uchun yordam:
   Ushbu daftarga kiritilgan abituriyentlarga kontrakt to‘lovlarida yordam ko‘rsatiladi. O‘qishga kirgan taqdirda, ularga davlat yoki mahalliy hokimiyat tomonidan moddiy yordam va stipendiyalar ajratilishi mumkin.
4. Kasb-hunar markazlarida bepul o‘qish:
   O‘qishga kira olmagan yoki testdan o‘tolmagan qizlar uchun kasb-hunar markazlarida bepul o‘qish imkoniyati mavjud. O‘qishni tamomlagach, bu o‘quvchilar oliy ta’limga kirishda qo‘shimcha ball olishadi.
5. 500 ta to‘lov-kontrakt asosidagi maxsus kvota:
   Mutaxassisligi bo‘yicha kamida 5 yillik mehnat stajiga ega, ammo oliy ma’lumotga ega bo‘lmagan ayollar uchun 500 ta to‘lov-kontrakt asosidagi alohida kvota ajratiladi.
   
   Xulosa qilib aytganda, xotin-qizlarning oliy ta’limga keng jalb etilishi O‘zbekistonning gender tenglik siyosatida muhim o‘rin tutadi. Davlat tomonidan taqdim etilayotgan maxsus kvotalar, tavsiyanomalar, moddiy yordamlar va kasb-hunar yo‘nalishidagi imkoniyatlar – bularning barchasi ayollarni o‘qishga, kasb egallashga va jamiyatda faol bo‘lishga undashga qaratilgan.
   
   Ushbu imtiyozlar nafaqat ijtimoiy tenglikni ta’minlaydi, balki intiluvchan, bilim olishga chanqoq minglab xotin-qizlar uchun katta imkoniyat eshigini ochadi.