Talabalarning eng yaqin hamkori – sun’iy intellekt nimalar “qilyapti”?
Dikin universitetida o‘tkazilgan tadqiqot ChatGPT dan akademik izlanishlarda foydalanish yuzasidan jiddiy shubhalarga sabab bo‘ldi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, chat-bot taqdim etgan ma’lumotlar va iqtiboslarning yarmidan ko‘pi yo noto‘g‘ri, yoki butunlay uydirma. Ko‘plab havolalar foydalanuvchilarni mavjud bo‘lmagan manbalarga yo‘naltirgan yoki mavzuga umuman mos kelmagan. Bu esa ChatGPT dan ilmiy ishlarda foydalanish katta xatarlarga sabab bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Universitet tadqiqotchilari chat-botga ruhiy salomatlik bo‘yicha olti mavzu doirasida adabiyotlar sharhi tayyorlashni topshirgan.
Tahlil davomida ChatGPT taqdim etgan 176 ta iqtibosning 35 tasi (19,9%) to‘liq uydirma ekani, qolgan 141 tasi (45,4%) esa noto‘g‘ri sahifa raqamlari, mos kelmaydigan nashr sanasi yoki mavjud bo‘lmagan DOI raqamlarini o‘z ichiga olgani ma’lum bo‘ldi.
Faqat 77 ta iqtibos (43,8%) aniq va ishonchli deb topilgan. Biroq xatolarni darhol payqash oson emas. Masalan, soxta DOI raqamlarining 64 foizi mavzu bilan umuman bog‘liq bo‘lmagan materiallarga, 36 foizi esa mavjud bo‘lmagan manbalarga olib borgan.
Tadqiqotchilar ChatGPT dan foydalanishda ehtiyotkorlikni kuchaytirish, aniq yo‘riqnomalar ishlab chiqishni ta’kidlashdi. Bundan tashqari, ma’lumotlarni inson tomonidan majburiy tekshirish zarurligi maslahat berilgan. Xulosada ilmiy jurnallar va ta’lim muassasalarini ham bunday xatolardan himoya qilish mexanizmlarini kuchaytirish kerakligi aytilgan.
Bundan tashqari, Yevropa teleradiokorporasiyalar ittifoqi o‘tkazgan alohida tahlilda ChatGPT, Claude, Gemini va boshqa chat-botlar javoblarining 40 foizgacha qismini uydirib, uni real fakt sifatida taqdim etishi qayd etilgan.
Masalan, ChatGPT ba’zan “Papa Fransisk tirik” degan noto‘g‘ri ma’lumot bergan. Microsoft Copilot esa Shvetsiyaning NATOga a’zo ekanini tan olmagan. Google Gemini esa Donald Trampning qayta saylanish ehtimoli haqida fikr bildirgan — bu AQSh qonunlariga zid.
Respublikamizdagi ehtiyojmand oilalarga mansub xotin-qizlar uchun oliy ta’lim muassasalariga qo‘shimcha davlat granti asosida qabul qilinish imkoniyatini beruvchi tavsiyanomalar uchun arizalar qabul qilinishi boshlandi. Joriy yilda ham ushbu maqsadlar uchun jami 4 mingta qo‘shimcha grant o‘rni ajratilgan bo‘lib, bu avvalgi yillarga nisbatan ikki baravar ko‘pdir. Talabgorlar o‘z arizalarini 8-iyuniga qadar Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) […]
Muhokamaga qo‘yilgan yangi nizom loyihasiga ko‘ra, “Vatan tayanchi” harakati a’zolari hamda “Vatanparvarlar” va “Shijoat va g‘ayrat” musobaqalari g‘oliblariga harbiy oliygohlarga kirishda imtiyoz berilishi rejalashtirilmoqda. Ya’ni, “Vatan tayanchi” harakatining faoliyatida faol ishtirok etgan taʼlim tashkilotlarini a’lo baholar bilan tamomlagan “Vatan tayanchi” otryadlarining bir nafar aʻzosiga hamda “Vatan tayanchi” harakatining “Vatanparvarlar” harbiy-sport musobaqasi va mahalla yoshlari oʻrtasida oʻtkaziladigan “Shijoat va […]
Ukrainada yoshlar uchun chet elga chiqish qoidalari yanada qat’iylashtirilishi mumkin. Bu haqda Ukraina Oliy Radasi deputati Ruslan Gorbenko ma’lum qildi. Parlamentda muhokama qilinayotgan tashabbusga ko‘ra, 18 yoshdan 22 yoshgacha bo‘lgan yigitlar xorijga chiqishdan avval bazaviy harbiy tayyorgarlik kurslarini tamomlagan bo‘lishlari shart. Mahalliy OAV ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu kurslar davomida yoshlarni Ukraina Qurolli kuchlarida xizmat qilishga qiziqtirish […]
